Endometrioziste ağrı, rahim iç tabakasına (endometrium) benzer dokunun rahim dışında  yerleşmesi ve bu odakların çevre dokularla etkileşimi sonucu ortaya çıkar. Ağrının birden fazla  mekanizması vardır:

Endometrioziste ağrının başlıca nedenleri:

1- Hormonal yanıt ve kanama 
• Endometriozis odakları da adet döngüsüne hormonlarla yanıt verir. 
• Adet sırasında bu odaklarda kanama ve ödem olur. 
• Ancak bu kan dışarı akamaz → lokal basınç ve ağrı oluşur.

2- İltihap (inflamasyon)
• Endometriotik odaklar çevrede iltihabi maddeler (prostaglandinler, sitokinler) salgılar.
• Bu maddeler sinir uçlarını hassaslaştırır.
• Sonuç: Şiddetli adet ağrısı ve kronik pelvik ağrı

3- Sinir tutulumu 
• Özellikle derin infiltratif endometriozis durumunda: ○ Pelvik sinirler (sakral pleksus vb.) etkilenebilir. • 
Bu da: 
○ Bele vuran ağrı 
○ Bacaklara yayılan ağrı 
○ Adet dışı da devam eden ağrıya yol açar. 

4- Yapışıklıklar (adezyonlar) 
• Yumurtalık, rahim, bağırsak ve mesane arasında organlar birbirine yapışabilir. 
• Organ hareketleri (adet, ilişki, bağırsak hareketleri) sırasında:
○ Çekilme ve batıcı ağrı oluşur. 

5- Derin yerleşimli lezyonlar
• Bağırsak, rektovajinal septum, mesane tutulumu varsa:
○ Dışkılama sırasında ağrı
○ İdrar yaparken ağrı
○ Cinsel ilişkide derin ağrı (disparoni) görülür.

Ağrının tipleri
🩸 Şiddetli adet ağrısı (dismenore)
🔥 Adet dışı kronik pelvik ağrı
❤ Cinsel ilişkide ağrı
🚽 Bağırsak veya idrarla ilişkili ağrı
⚡ Bele ve bacağa yayılan ağrı

Önemli bir nokta
Endometriozis evresi ile ağrı şiddeti her zaman paralel değildir.
Hafif evrede şiddetli ağrı, ileri evrede ise az ağrı olabilir. Bu durum sinir
tutulumu ve inflamasyonla ilişkilidir.