İnfertilite (Kısırlık)
İnfertilite Testleri
Hamile kalamamak, birçok farklı nedenden kaynaklanabilir. Doğru tedaviyi belirleyebilmek için önce nedenin saptanması gerekir. Kısırlık tetkikleri hem kadına hem erkeğe yapılmalıdır.
Korunmasız ve düzenli cinsel ilişkiye rağmen 35 yaş altında 1 yıl, 35 yaş üstünde 6 ay geçmesine karşın gebelik oluşmuyorsa kısırlık testlerine başlanmalıdır. Adet düzensizliği, daha önce geçirilmiş pelvik enfeksiyon, tekrarlayan düşük ya da bilinen bir üreme sistemi hastalığı varsa beklenmeden değerlendirme yapılmalıdır.
Kadınlara Uygulanan Temel İnfertilite Testleri
.1
Hormonal panel
FSH, LH, AMH, E2 (östradiol), prolaktin ve tiroid hormonları. Adetin 2.–3. gününde bakılır.
.2
Transvajinal ultrason
Rahim, over yapısı, antral folikül sayısı ve herhangi bir kist ya da miyom varlığı değerlendirilir.
.3
Rahim filmi (HSG):
Boyalı sıvı yardımıyla fallop tüplerinin açık olup olmadığı ve rahim boşluğu incelenir.
.4
Histeroskopi
Gerektiğinde kamera eşliğinde rahim içi doğrudan görüntülenir; polip ya da yapışıklık varsa aynı seansta tedavi edilebilir.
.5
Laparoskopi
Endometriozis şüphesi veya açıklanamayan kısırlıkta karın içinin görüntülenmesi için uygulanır.
AMH Testi Nedir? Yumurtalık Rezervini Nasıl Ölçer?
AMH (Anti-Müllerian Hormon), yumurtalık rezervinin en güvenilir göstergesidir. Yumurtalıklardaki küçük foliküller tarafından salgılanan bu hormon, mevcut yumurta havuzunun büyüklüğüne işaret eder. Ayın herhangi bir gününde bakılabilmesi büyük avantajdır.
- AMH yüksekliği: PKOS işaretçisi olabilir; over uyarımına aşırı yanıt riski
- AMH normalliği: Yeterli over rezervi
- AMH düşüklüği: Azalmış over rezervi; tedavi protokolü buna göre ayarlanmalıdır.
AMH yalnızca mevcut rezervi ölçer; yumurta kalitesi hakkında doğrudan bilgi vermez. Ancak tedavi planlamasında en önemli parametrelerden biridir.
Rahim Filmi (HSG) Nedir? Nasıl Yapılır?
HSG (Histerosalpingografi), rahim boşluğu ve tüplerin görüntülenmesini sağlayan röntgen tabanlı bir işlemdir. Adetin 7.–12. günleri arasında uygulanır. Rahim ağzından verilen kontrast madde röntgen ışığında görüntülenir; tüplerin açık olup olmadığı ve rahmin şekli değerlendirilir. İşlem sırasında hafif kramp hissedilebilir, ancak kısa sürelidir.
Tüp tıkanıklığı tespit edilirse tedavi seçeneği olarak doğrudan tüp bebek önerilir; açık cerrahiye gerek genellikle yoktur.
Erkeklere Uygulanan Testler: Spermogram ve Ötesi
.1
Spermogram (semen analizi):
3–5 gün cinsel perhiz sonrası yapılan temel test. Sperm sayısı, hareketliliği ve şeklini değerlendirir.
.2
Hormonal panel
Testosteron, FSH, LH ve prolaktin ölçümü; hormonal kaynaklı sorunları gösterir.
.3
Genetik testler:
Azoospermi veya ciddi oligospermi durumunda Y kromozom mikrodeletion ve karyotip analizi.
.4
Scrotal ultrason
Varikosel ve diğer yapısal sorunların görüntülenmesi.
Test Sonuçlarını Nasıl Yorumlamalı?
Test sonuçlarını tek başınıza değerlendirmeye çalışmak yerine uzman hekimle birlikte değerlendirmeniz önemlidir. Bir parametrenin sınır değerde çıkması, tedavinin mutlaka gerekli olduğu anlamına gelmez. Sonuçlar tüm verilerle birlikte değerlendirildiğinde hem gereksiz tedaviden kaçınılır hem de doğru tedaviye hızlıca başlanabilir.