Gebelik Takibi & Doğum
Gebelik Takibi
Gebeliğin başından doğuma kadar düzenli takip, hem annenin hem de bebeğin sağlığını güvence altına alır. Erken tanı ile birçok komplikasyonun önüne geçmek mümkündür.
Gebelik, fizyolojik açıdan büyük değişimlerin yaşandığı bir süreçtir. Düzenli kontroller sayesinde bebeğin büyüme ve gelişimi izlenir, gebelik komplikasyonları (preeklampsi, gestasyonel diyabet, bebeğin büyüme geriliği vb.) erken evrede saptanır ve anne sağlığına yönelik riskler minimize edilir.
1. Trimester (0–13. Hafta): Yapılan Kontroller
İlk vizit ideali gebeliğin 6–8. haftasında olmasıdır. Bu dönemde yapılanlar:
- Gebelik ultrasonuyla kalp atışı ve gebelik yeri teyidi
- Anne yaşı, kronik hastalıklar ve aile hikâyesi değerlendirmesi
- Kan grubu, tam kan sayımı, tiroid, hepatit B/C, HIV, rubella testleri
- Folik asit ve vitamin desteğinin başlanması
- 11–14. hafta kombine testi (birinci trimester taraması)
11–14. Hafta Taraması Nedir?
Kombine test (ikili test), 11–14. haftalar arasında yapılan ultrason ölçümleri ile kan testini birleştirir. Down sendromu (trizomi 21), Edwards sendromu (trizomi 18) ve Patau sendromu (trizomi 13) gibi kromozom anomalileri için risk hesaplaması yapılır. Ultrasonla bebeğin ense kalınlığı (nuchal translucency), burun kemiği ve diğer yapısal göstergeler ölçülür. Bu tarama tanı koydurucu değil, risk saptayıcıdır.
2. Trimester (14–26. Hafta): Ayrıntılı Ultrason
Bu dönemde en önemli kontrol 20–22. haftada yapılan ayrıntılı (anomali) ultrasonudur. Bebeğin tüm organ sistemleri ve yapısal gelişimi bu ultrasonla değerlendirilir. Ayrıca:
- İkili veya üçlü tarama (anne serumu) testleri
- Gestasyonel diyabet taraması için şeker yükleme testi (24–28. haftada)
- Kan basıncı ve ağırlık takibi
- Bebeğin büyüme değerlendirmesi
3. Trimester (27–40. Hafta): Doğum Hazırlığı
Bu dönemde kontroller sıklaşır ve doğuma hazırlık ön plana çıkar. Bebeğin pozisyonu (baş aşağı mı?), plasenta yeri, amnion sıvısı ve annenin genel durumu izlenir. 36. haftadan itibaren doğum için hazırlık görüşmeleri başlar; seçilecek doğum yöntemi planlanır.
Normal Gebelik Takibi ile Riskli Gebelik Takibi Farkı
.1
Normal Gebelik
Aylık kontrollerle izlenir; trimester geçişlerinde sıklaşır.
.2
Riskli Gebelik
İleri anne yaşı (35+), çoğul gebelik, kronik hastalık (diyabet, hipertansiyon, tiroid), tüp bebek gebeliği, önceki düşük ya da erken doğum hikâyesi riski artırır. Bu grupta kontrol sıklığı ve tetkik kapsamı artırılır.
Ne Sıklıkla Doktora Gidilmeli?
0–28. hafta: Her 4 haftada bir
28–36. hafta: Her 2–3 haftada bir
36–40. hafta: Her 1–2 haftada bir
Riskli gebelikte kontrol takvimi doktor tarafından bireysel olarak planlanır